Instituut voor Journalistiek - Syntra1

Instituut voor Journalistiek - Syntra1

VIJ - Syntra Journalistiek 1

Dit is de blog van de studenten Journalistiek 1.

In het verleden ...

AlgemeenPosted by Syntra1 Mon, December 08, 2008 14:13:39

Jens Olsen - In het verleden zag de toekomst er veel beter uit.

Zit er in de stelling In het verleden zag de toekomst er veel beter uit enige waarheid? Allemaal kennen we wel enkele oudjes die te pas en onpas komen klagen hoe goed het toen wel was. Laat Jan Theys verrijzen en hij vult er nog hele zondagmiddagen mee. Maar hoe komt men tot zo een stellige bewering? Je moet geen doctoraat in de geschiedenis hebben behaald om in te zien dat er niet veel waarheid in schuilt. En toch.

We kunnen de wereld aan! Althans, in onze jeugd. Als er al obstakels te bespeuren zijn op onze jonge wegen dan zijn ze niet meer dan kiezelstenen op de snelweg naar een carriére. Te verwaarloze hindernissen. Ons leven is onverwoestbaar, onze doelen kunnen niet hoog genoeg zijn. We zullen de wereld tonen waarvoor we op aarde geworpen zijn, tot welke heldendaden en intellectuele stunten we in staat zijn. Wacht maar eens af!

Naarmate de jaren vorderen en we in het ‘echte’ leven geworpen worden ontstaan er realistischere visies op wie we zijn, wat we kunnen, wat we zullen zijn. Desillusie na desillusie stapelt zich langzaam maar zeker op. Neen, we zullen nooit de popster worden die we ooit voor ogen hadden. Het geld zal niet binnenstromen zonder er keihard voor te werken. Als het al binnen zou stromen. Langzaam maar zeker komen we in een wereld terecht die op onze maat is gemaakt. We blijven dromen, maar we worden steeds vroeger wakker in de realiteit van het dagelijkse leven.

Op zich zijn deze teleurstellingen geen slechte zaak. Ze zijn de basis van de zelfkennis. Aan het niet-kunnen kan men afleiden wat men wél kan. Wat de mogelijkheden zijn, als individu, en wat de mogelijkheden zijn binnen de maatschappij.

Maar de opeengehoopte desillusies en mogelijke frustraties in wat men niet kan kunnen aanleiding geven tot een pessimistisch zelf- en maatschappijbeeld. De kiezelstenen zijn ware rotsblokken geworden die de doorgang versperren naar eender welke toekomst. Het weghalen van de blokkades lijkt op zich al een onoverkomelijke taak, en dan sta je nog maar aan het begin van je toekomst.

Slechts een gedachte dringt zich nog op: in het verleden zag de toekomst er veel beter uit.

Immers, je verleden was vrij van zulke teleurstellingen. Je had nog niet de kennis die je slechts krijgt doorheen de jaren om de toekomst realistisch tegemoet te treden.

In de volkswijsheid schuilt dus een vorm van waarheid. Alleen is de waarheid geen feitelijk vaststelbare waarheid, maar een psychologische. Het lijkt alleen maar zo dat de toekomst er in het verleden veel beter uit zag. In werkelijkheid is de toekomst niets anders dan een volgend nu, waar je met je huidige kennis instapt. De toekomst is niet beter, noch slechter.

Bovendien is er nog een tweede factor die de stelling kan bevestigen. We hebben de neiging om negatieve zaken af te zwakken en de positieve omhoog te halen. Mensen drukken negatieve gedachten of herinneringen terzijde, eenvoudigweg omdat dit de beste garantie op overleven geeft. Het haalt immers niets uit om negatief te blijven denken, we moeten vooruit in het leven. Zaken omdraaien, vergeten of verbloemen is een eenvoudige tactiek die ons geheugen aanwendt om ons het leven niet al te moeilijk te maken. Uiteraard slaagt het ene brein daar beter in dan het andere, maar men kan toch verwachten dat dit bij het overgrote deel van de bevolking aardig lukt.

Door de negatieve zijde van het verhaal (deels) achterwege te laten, blijven we zitten met een vervormd beeld. De herinnering aan ons toekomstbeeld is dus niet dezelfde meer als het toekomstbeeld dat we op dat ogenblik hadden.

Uiteindelijk blijkt dat we met het uitspreken van in het verleden zag de toekomst er veel beter uit enkel onszelf voor de gek houden. Hetzij vanuit een overlevingstechniek, hetzij omdat we de opeengestapelde desillusies niet meer aankunnen en teruggrijpen naar een verleden waarin we het overzicht nog hadden. In beide gevallen is het een veilige thuishaven voor de geest, maar niets meer. De ware meester in de zelfbegoocheling combineert beide technieken.


Jens

  • Comments(1)//syntra1.youngjournalists.com/#post18